Z wygaśnięciem linii książąt mazowieckich, Warszawa, obowiązkowy wcześniej środowisko municypalny do wnętrza skali Mazowsza, została przyłączona do Korony Królestwa Polskiego w środku 1526. W 1529 została stolicą województwa mazowieckiego.
Mieszczaństwo warszawskie uzyskało wiele przywilejów także ułatwień podatkowych. W 1546 Królowa Bona, wdowa po Zygmuncie Starym, do czasu swego wyjazdu do Włoch w środku 1556, osiada do wnętrza dworze jazdowskim do wnętrza Warszawie. Coraz częściej do wnętrza Warszawie bywał Zygmunt August, do czego skłaniała go bieżąca polityka. Kraków stawał się zbytnio odległy, jak wewnątrz siedlisko zainteresowań politycznych znalazły się tereny północne także wschodnie. W 1569 na mocy ustaleń sejmu obradującego wewnątrz Lublinie (unia lubelska), postanowiono, że z kolei Warszawa będzie stałą siedzibą sejmów walnych Korony oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego, stolicą województwa mazowieckiego[6], zaś odkąd 1573 ponadto miejscem elekcji królów polskich.
Pod podwarszawską wsią Kamion wewnątrz 1573 odbyła się pierwsza wolna wybór Henryka Walezego, natomiast po roku, we wsi Wielka Wola – niesłychanie w szeregu przypadków przebywającego wewnątrz Warszawie Stefana Batorego. W 1587 na polach poniżej Wielką Wolą odbyła się kolejna elekcja, na której wprowadzono na tron Zygmunta III Wazę. Decyzja przeniesienia dworu królewskiego do Warszawy zapadła wewnątrz marcu 1596, po pożarze Zamku Królewskiego na Wawelu, dodatkowo była realizowana etapami. Król co do jednego z dworem przybył do Warszawy najprawdopodobniej 16 marca 1596[6], zaś potem wprowadził się na stałe do przedtem przebudowanego zamku warszawskiego, wracając z wojny moskiewskiej w środku 1611.
Wówczas, faktyczna stołeczność miasta nie została potwierdzona żadnym aktem prawnym. Warszawa oficjalnie nie była stolicą dodatkowo aż do upadku Polski wewnątrz 1795 przysługiwało jej jedynie nazwa miasta rezydencjonalnego Jego Królewskiej Mości[7]. 20 lutego 1578 zanim kościołem św. Anny wobec Krakowskim Przedmieściu do wnętrza Warszawie margrabia Jerzy Fryderyk von Ansbach złożył szacunek lenny Stefanowi Batoremu.