Kulminacją działań warszawskiego podziemia było powstanie, które rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 na dyrektywa Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego-Bora. Powstanie było konfrontacją militarną podziemia z siłami okupanta niemieckiego, było podobnie rozpaczliwą, ostatnią również najpoważniejszą próbą obrony wizji II Rzeczypospolitej.
Warszawiacy spontanicznie angażowali się wewnątrz walkę. Szybko uruchomiono prasę powstańczą, radiofonia Błyskawicę, pocztę harcerską. Powstała Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet (PWSK). Mimo mizernego uzbrojenia także aprowizacji, powstańcy dodatkowo cywilni populacja Warszawy odznaczyli się niebywałą wolą walki plus bohaterstwem. Po podpisaniu aktu kapitulacyjnego 2 października szwaby w środku akcie zemsty zrównali miasto z ziemią, oraz ludność, która nie mogła uciec, została licznie wywieziona do obozów.
W okresie 5 sierpnia-25 sierpnia 1944 miały obszar masowe zbrodnie niemieckie na cywilnych mieszkańcach Warszawy – największe z nich to Rzeź Woli (ok. 40 000 ofiar śmiertelnych), Rzeź Ochoty (ok. 10 000 pomordowanych), natomiast również czereda innych zbrodni o mniejszej skali.
Szacuje się, że insurekcja kosztowało byt 16 tys. powstańców również ok. 150 tys. ludności cywilnej. Po klęsce powstania Rajch systematycznie niszczyli Warszawę, w środku rezultacie Śródmieście zostało zniszczone nieledwie w środku 100%. Według szacunków powojennych dookoła 80-85% miasta (w tym 90% przemysłu, 72% zabudowy mieszkalnej, 90% dóbr kultury narodowej dodatkowo zabytków), zostało zburzone do wnętrza wyniku działań wojennych, współcześnie wartość ta jest kwestionowana plus szacowana na ok. 70%[12]. Ludność cywilna (550 000 z Warszawy również 100 000 z okolic miasta[2]), została skierowana do obozu na rzecz uchodźców w środku Pruszkowie, z czego ok. 150 tys. ludzi wywieziono na roboty przymusowe do wnętrza topiel Niemiec, tudzież 50 000 do obozów koncentracyjnych Ravensbrück, Auschwitz, dodatkowo Mauthausen (poważna odsetek z tej grupy zginęła do wnętrza obozach[2], nie doczekawszy końca wojny).
W czasie okupacji niemieckiej, w środku latach 1939-1945, zginęło ok. 700 000[13] warszawiaków, innymi słowy więcej niż wyniosły łączne straty wojenne w środku ludziach Stany również Wielkiej Brytanii w środku czasie II wojny światowej. Według zweryfikowanych szacunków z 2004, ideał strat materialnych stolicy wewnątrz okresie II wojny światowej, wyniosła sumarycznie 45 miliardów dolarów[14].